Het Europese EDENT1FI‑project, waarin KU Leuven een centrale rol speelt, heeft een belangrijke mijlpaal bereikt: 100.000 kinderen en jongeren in Europa zijn intussen gescreend op vroegtijdige T1D (presymptomatische type 1 diabetes).

Waarom vroegtijdige opsporing belangrijk is

Type 1 diabetes ontstaat wanneer het immuunsysteem de cellen aanvalt die insuline maken. Dat proces begint vaak jaren vóór er symptomen zijn. Dankzij een eenvoudige bloedtest kan vroegtijdige T1D opgespoord worden via eilandcel‑auto‑antilichamen.

Vroegtijdige diagnose:

• voorkomt een onverwachte en gevaarlijke start van diabetes,
• zorgt voor nauwe medische opvolging,
• en geeft gezinnen tijd om zich voor te bereiden.

Europees project met impact

EDENT1FI startte in 2023 en bouwt screeningsprogramma’s uit in heel Europa. Nieuwe initiatieven lopen in onder andere Tsjechië, Polen en Portugal, en bestaande programma’s in Duitsland, Italië, het VK, Denemarken en Zweden werden uitgebreid.

Prof. dr. Chantal Mathieu (KU Leuven), coördinator van EDENT1FI:

“100.000 gescreende kinderen is een enorme stap vooruit. Met nieuwe therapieën die de ziekte kunnen vertragen, wordt vroegtijdige opsporing nog belangrijker.”

Ook goed nieuws voor gezinnen in België

In Vlaanderen wordt screening binnenkort terugbetaald voor:

• broers, zussen, ouders en kinderen van mensen met T1D,
• personen met een hoog genetisch risico,
• en mensen met een auto‑immuunziekte.

Screening kan vandaag al via het UZ Leuven of via het Belgisch Diabetes Register.
Binnen enkele jaren wordt ook screening bij alle kinderen mogelijk, want 90% van de nieuwe diagnoses komt voor bij kinderen zonder familiale voorgeschiedenis.

Nieuwe therapieën benadrukken belang van vroegtijdige opsporing

In januari 2026 werd de immunomodulerende therapie teplizumab in Europa goedgekeurd voor kinderen vanaf acht jaar met presymptomatische (stadium 2) T1D. Deze goedkeuring onderstreept het belang van vroegtijdige opsporing via initiatieven zoals EDENT1FI. Dankzij vroege detectie kunnen gezinnen en zorgverleners therapieën overwegen die de start van klinische diabetes kunnen uitstellen.

Er lopen daarnaast meerdere klinische studies naar behandelingen die het ontstaan van T1D kunnen vertragen of zelfs voorkomen.

Over EDENT1FI

EDENT1FI is een samenwerking tussen 27 partners uit academische instellingen, de industrie en non-profitorganisaties in 13 Europese landen. Het project wordt gefinancierd door de Innovative Health Initiative (IHI) Joint Undertaking, onder grant agreement No 101132379, met bijkomende steun van o.a. de Helmsley Charitable Trust, Breakthrough T1D, EFPIA en MedTech. UK‑partners worden bijkomend ondersteund via het UKRI Guarantee Fund.

EDENT1FI wil in totaal 220.000 kinderen en jongeren screenen in 13 Europese landen. Het project focust op het opsporen van T1D bij kinderen en jongeren vóór symptomen ontstaan, met als doel vroegtijdige interventie mogelijk te maken, risico‑inschatting te verfijnen en nieuwe therapieën te ontwikkelen. 

Meer info: www.edent1fi.eu

17 maart 2026